Ψαχνά

Πριν ασχοληθούμε με την πρωτεύουσα του Δήμου των Μεσσαπίων θα ήταν σωστό να αναφέρουμε γενικά λόγια για το Δήμο αυτόν. Το όνομα του Δήμου, κατά μία εκδοχή, προήλθε από το όρος Μεσσάπιον, το οποίο όμως όλως παράδοξα οι αρχαίοι ιστορικοί και γεωγράφοι Στράβων και Παυσανίας το θέλουν να βρίσκεται στη Βοιωτία. Την ίδια άποψη με τους προηγούμενους έχει και ο Αισχύλος σε μια αναφορά του. Έτσι μια άλλη ετυμολογική εξήγηση του ονόματος του Δήμου θέλει αυτό να οφείλεται στο χείμαρρο, που πηγάζει από την οροσειρά της Δέλφης, την Ταναίδα και τον Πυξάρια και χύνεται στο Β. Ευβοϊκό κοντά στα Βρυσάκια. Ο χείμαρρος Μεσσάπιος με τη σειρά του λέγεται πως πήρε το όνομά του από το αντικρινό βουνό Μεσσάπιος, το οποίο σήμερα είναι γνωστό σαν Χτύπας.

Η ετυμολογία πάντως του ονόματος μας φανερώνει τη γεωγραφική θέση της περιοχής, αφού μας παραπέμπει στις λέξεις «μέσον» και «άπτω» που μαζί «πιάνω το μέσον». Πραγματικά η κοιλάδα των Μεσσαπίων βρίσκεται στο κεντρικό και πιο φαρδύ κομμάτι της Εύβοιας, ενώ το ποτάμι τη χωρίζει σε δύο ίσα ακριβώς μέρη.

Τα Ψαχνά είναι η πρωτεύουσα του Δήμου Μεσσαπίων και μαζί με τη διπλανή τους Καστέλα καλύπτουν πληθυσμιακά τα 2/3 του συνολικού πληθυσμού ενός από τους μεγάλους σε έκταση δήμους της Εύβοιας. Τα Ψαχνά και η Καστέλα είναι δύο πόλεις σχεδόν ενωμένες και βρίσκονται χτισμένες προς το τέλος της μεγάλης κοιλάδας, που χαρακτηρίζει την κεντρική Εύβοια. Ο ταξιδιώτης, που από τη Χαλκίδα κατευθύνεται προς τις δύο αυτές κωμοπόλεις, ή γενικότερα προς το βόρειο κομμάτι της Εύβοιας, ακριβώς στη μύτη του τριγώνου που σχηματίζουν οι δρόμοι, που οδηγούν προς την Καστέλα και τα ψαχνά, θα δει έναν ανδριάντα αγωνιστή του 21. είναι ο ανδριάντας του ηγέτη των επαναστατών της Εύβοιας Αγγελή Γωβιού, ο οποίος αφού έφθασε πολύ κοντά στην ευόδωση των πόθων για τη λευτεριά, έπεσε τελικά από τα τούρκικα βόλια, προδομένος από μερίδα των πρώην συντρόφων του, στα Βρυσάκια μια παραλία που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα βορειοδυτικά από το σημείο στο οποίο έχει στηθεί ο ανδριάντας του. Ο πληθυσμός της πόλης, που απέχει μόλις 12 χμ από την πρωτεύουσα της Εύβοιας Χαλκίδα, σήμερα φθάνει σχεδόν τους 6000 κατοίκους.